w

Meest gestelde vragen van de ondernemingsraad rondom corona

Wij worden in deze tijd voortdurend benaderd door ondernemingsraden met allerlei vragen rondom de corona crisis. Medewerkers zitten in grote onzekerheid en wenden zich tot de OR om hulp. Het is crisis en er ligt een belangrijke taak voor de OR. Maar de OR heeft niet op alles een antwoord en zoekt ons op vanwege onze kennis en expertise.

Aan de andere kant zoeken bestuurders de OR op en zoekt de OR de bestuurder op. Als dit nog niet zo is dan luidt ons advies om dat per direct te doen. Want uw bestuurder is op zoek naar passende maatregelen in deze tijd. De maatregelen die tot nu toe genomen worden variëren van strengere hygiëne tot thuiswerken, van reorganisaties tot het sluiten van de onderneming. Wat de maatregelen ook zijn, er wordt een groot beroep gedaan op u en uw collega’s. Nood breekt wet luidt het gezegde. Maar dat betekent niet dat de Wet op de Ondernemingsraden (WOR) niet meer geldt en dat de medezeggenschap mag worden gepasseerd.

De WOR kent geen bepaling dat in crisistijd de uit de wet voortvloeiende rechten van de OR en plichten van de ondernemer komen te vervallen. Dat in crisistijd een andere invulling aan de overleg- en informatieplicht wordt gegeven, spreekt voor zich. Toch is het verstandig om uw hoofd koel te houden. Corona mag niet een ‘magisch woord’ worden om alles er doorheen te drukken. Om u mogelijk sneller te helpen in bepaalde situaties hebben we de afgelopen week de meest gestelde vragen uitgeschreven en voorzien ons antwoord.

Staat uw vraag er nog niet bij dan kunt u deze sturen naar: corona@rdja.nl Wij zullen de vragenlijst regelmatig updaten.

Meeste gestelde vragen Positie ondernemingsraad corona

We gaan werken volgens een ander rooster door het wegvallen van werk

Als er sprake is van een besluit tot het inkrimping van werkzaamheden dan is dit adviesplichtig. De OR dient een advies te geven over deze inkrimping. Het wegvallen van werk door de crisis, is alleen geen besluit van de ondernemer. Niet in alle gevallen zal er dus sprake zijn van adviesrecht. Het werken volgens een ander rooster zal in de regel leiden tot de wijziging van werktijden. Dat valt onder het instemmingsrecht van de OR.

We gaan werken volgens een ander rooster om te zorgen dat het besmettingsgevaar wordt geminimaliseerd?

Het werken volgens een ander rooster kan leiden tot een wijziging van werktijden. Dat valt onder het instemmingsrecht van de OR.

De bestuurder sluit onze locatie. Hebben we hier geen adviesrecht?

De WOR kent geen crisisvoorziening. Alle rechten blijven van kracht ook tijdens de coronacrisis. De vraag is of de sluiting een definitief karakter heeft of dat het gaat om een tijdelijke situatie. Indien het een definitief karakter heeft dan valt dit zonder enige twijfel onder het adviesrecht. Als het besluit een tijdelijk karakter heeft, lijkt in ieder geval enig overleg met de OR geboden.

De bestuurder zegt nu dat het crisis is en dat we geen instemming en advies krijgen. Is dat zo?

Dit is niet waar. Nogmaals, de WOR kent geen uitzondering voor een crisissituatie.

De bestuurder is bezig met de crisis. Maar wij zien straks geen herstel en verwachten dat we geen of veel minder werk zullen hebben?

Indien dit zich aandient dan zullen, afhankelijk van het soort besluiten, deze te zijner tijd gewoon vallen onder het advies- en instemmingsrecht en blijven de bevoegdheden van de OR van kracht.

De bestuurder overlegt niet met ons als OR! Terwijl wij willen weten wat er allemaal gebeurt?

Neem zo spoedig mogelijk contact op met de bestuurder om dit te bespreken. Spreek met elkaar af op welke wijze u elkaar op de hoogte houdt van de situatie. De afgelopen week heeft uitgewezen dat de OR-en, die wij spreken waardevolle bijdragen leveren aan de situatie.

Ik vermoed dat er straks geen werk meer is? Mag mijn werkgever mij dan ontslaan?

Of je werkgever je kan ontslaan, hangt van tal van verschillende factoren af. In zijn algemeenheid geldt dat het wegvallen van werk kan resulteren in een bedrijfseconomische noodzaak en dat vormt een redelijke ontslaggrond. In dat geval heeft de OR adviesrecht.

Meeste gestelde vragen Arbeidsrecht

Er wordt mij gevraagd om langere diensten of extra diensten te draaien. Moet ik komen?

De werkgever kan de werknemer vragen en binnen redelijke grenzen opdragen om overwerk te verrichten. Vanzelfsprekend moet de werkgever de arbeidstijdenwet en -regelgeving daarbij in acht nemen. Er zijn omstandigheden denkbaar dat de werknemer een opdracht tot overwerk mag weigeren, bijvoorbeeld als hij thuis een zorgtaak heeft die op dat moment niet op een andere manier kan worden georganiseerd; iets dat in deze periode beslist niet ondenkbaar is.

Kan mijn werkgever mij opdragen om andere werkzaamheden te verrichten?

De werkgever heeft het recht van instructie. Bovendien staat in de meeste arbeidsovereenkomsten dat van de werknemer wordt verwacht dat hij binnen redelijke grenzen ook andere werkzaamheden dan gebruikelijk dient te verrichten. Gegeven de huidige omstandigheden mag de werkgever van je verwachten dat je ook bereid bent om andere werkzaamheden te verrichten. De opdracht moet wel redelijk blijven.

Ben ik verplicht mijn plusuren op te nemen of mag de werkgever dit voor mij bepalen terwijl andere mensen het betaald krijgen?

Het antwoord is afhankelijk van tal van verschillende factoren. Van belang is de wijze waarop het compenseren van plusuren is geregeld. Kan de werkgever die aanwijzen, dan is het antwoord op de vraag in beginsel ja. Heeft de werknemer een stem in het moment en de wijze van opname dan is het antwoord in beginsel nee. Als de werkgever de uren kan aanwijzen dan geldt nog steeds dat hij van dat recht alleen in redelijkheid gebruik kan maken.

Kan mijn werkgever mij verplichten om verlof/vakantie(uren) op te nemen omdat er minder werk is door het coronavirus

Dat hangt af van wat hierover staat in uw arbeidsovereenkomst of in de cao. Maar in zijn algemeenheid geldt (en zal ook in de arbeidsovereenkomst,of cao staan) dat de werkgever de vakantie vaststelt overeenkomstig de wensen van de werknemer, tenzij gewichtige redenen zich daartegen verzetten. Hoewel er zeker sprake is bijzondere omstandigheden, lijken dit geen gewichtige redenen om verplicht vakantie/verlof op te nemen in een periode dat de werknemer dit niet wenst. Dit geldt temeer daar de werkgever een belangrijk deel van de loonkosten vergoed kan krijgen.

Ik heb een vakantie geboekt maar we kunnen niet? Mag ik mijn vakantie teruggeven?

Nee, dat recht heb je niet. Vanzelfsprekend kun je wel proberen om hier met je werkgever een afspraak over te maken.

Mijn verlof is ingetrokken. Kan dit zomaar?

Als er sprake is van onvoorziene omstandigheden die ertoe leiden dat de organisatie van jouw werkgever in grote problemen komt als jij de geplande vakantie opneemt, kan de werkgever die intrekken. Je hebt dan wel recht op een compensatie van de kosten.

Ik heb een nuluren contract mag ik in deze corona situatie nog steeds mijn uren claimen van de afgelopen periode?

Er is geen ja/nee antwoord op deze vraag, maar zeker als langer dan 6 maanden in een bestendig patroon is gewerkt, kun je ervan uitgaan dat je recht hebt op doorbetaling van het gemiddelde loon over de afgelopen periode van (minimaal) 3 maanden.

Wij werken met een urensystematiek. Ik maak nu veel uren mag mijn baas mij straks gewoon weer naar huis sturen?

Dat hangt van de binnen jouw bedrijf geldende regeling af. Bepalend voor het antwoord is de wijze waarop het compenseren van de extra-uren is geregeld. Kan de werkgever die aanwijzen, dan is het antwoord op de vraag in beginsel ja. Heeft de werknemer een stem in het moment en de wijze van opname dan is het antwoord in beginsel nee.

Ik heb een min-max contract wat krijg ik betaald?

Je hebt in ieder geval recht op doorbetaling van het minimaal aantal overeengekomen uren. Wanneer langer dan 6 maanden in een bestendig patroon gewerkt is, kun je ervan uitgaan dat je recht hebt op doorbetaling van het gemiddelde loon over de afgelopen periode van (minimaal) 3 maanden.

Ik ben oproepkracht en kreeg begin van dit jaar een vast contract aangeboden. Dat heb ik geweigerd. Nu denk ik daar anders over. Heb ik nu nog recht op dit vaste contract?

Nee, als je het contract niet hebt geaccepteerd, heb je daar nu geen recht meer op. Mogelijk dat je wel recht hebt op doorbetaling van een gemiddeld aantal uur, ook als je niet wordt opgeroepen.

Ik moet misschien in quarantaine? Krijg ik gewoon betaald?

Ja, je hebt recht op doorbetaling van het loon. De reden dat je in quarantaine moet komt in redelijkheid niet voor jouw rekening. Ben je ziek en werk je om die reden niet dan heb je recht op doorbetaling van loon bij arbeidsongeschiktheid. Afhankelijk van wat daar over in jouw arbeidsovereenkomst of cao staat, kan dat een percentage zijn van jouw loon, maar nooit minder dan 70%.

Als ik ontslagen word door de coronacrisis, krijg ik dan de transitievergoeding?

Ja. Je houdt recht op de transitievergoeding, Dat is alleen anders in het geval van faillissementssituaties.

Ik ben flexwerker en ik word werkloos. Wat moet ik doen?

De regels voor werknemers die werkloos worden, veranderen niet. Als je je werk verliest, kun je bij UWV een WW-uitkering aanvragen. Doe dit zo snel mogelijk na je laatste werkdag, uiterlijk één week daarna. Let op: ook als oproepkracht, bijvoorbeeld met een nulurencontract, kun je recht op WW hebben.

Mag een bedrijf je van de planning halen (ondanks dat je werk gewoon door gaat en andere mensen boven hun contracturen op de planning komen) en dan je tijd voor tijd uren eraf halen?

Hierop is het antwoord simpel gezegd: Nee.

Ik ben bang om naar het werk te gaan, mag ik thuisblijven?

Nee. Werkgever moet zorgen voor een veilige werkomgeving.

Mag ik als ik thuiszit nu, zomaar ergens anders gaan werken?

Nee. Maar samen met je werkgever kun je daarover met dat andere bedrijf afspraken maken.

Mag ik mijn ouderschapsverlof intrekken?

Nee

Moet mijn werkgever mijn reiskosten doorbetalen nu ik thuiswerk?

Nee

Meest gestelde vragen Gezondheid

Welke maatregelen moet mijn werkgever nemen in het kader van onze veiligheid/bescherming tegen het corona virus?

De werkgever heeft de verplichting om te zorgen voor een veilige werkplek. Het is het van belang dat de werkgever zorgt voor beschermingsmateriaal als werknemers zich in een omgeving bevinden waar kans is op besmetting. Welk beschermingsmateriaal beschikbaar dien te worden gesteld, verschilt per sector.
In overleg met het personeel kunnen werkgevers maatregelen nemen om het aantal contactmomenten te verminderen, door bijvoorbeeld een personeelsfeest af te gelasten, vergaderingen uit te stellen en kantinetijden te variëren.
Sommige bedrijven stellen desinfecterende handgel beschikbaar, vragen medewerkers toetsenborden vaker te reinigen of adviseren geen handen meer te schudden. Mondkapjes verstrekken is niet verplicht, behalve als u in de zorg werkt en patiëntencontact hebt.

Kan ik verplicht worden thuis te werken vanwege het coronavirus, ook al voel ik me goed?

De werkgever moet preventieve maatregelen treffen. De werkgever heeft het recht van instructie. Bovendien staat in de meeste arbeidsovereenkomsten dat van de werknemer wordt verwacht dat hij binnen redelijke grenzen ook andere werkzaamheden en/of op andere locaties en/of op andere tijdstippen dan gebruikelijk zal verrichten. Gegeven de huidige omstandigheden mag hij je naar huis sturen en van je verwachten dat je thuis werkt. Je hebt natuurlijk dan wel een goede werkplek nodig: een goede stoel en tafel en met de juiste verlichting. Ook de thuiswerkplek moet aan de arbo-eisen voldoen. Heb je geen goede werkplek dan moet je in overleg treden met jouw werkgever om te kijken welke aanpassingen mogelijk zijn.

De werkgever wil ons testen op koorts, mag dit?

Nee, dat mag hij niet. Het is de taak van de bedrijfsarts personen te controleren, waarvan de werkgever het vermoeden heeft dat zij werden blootgesteld aan en/of symptomen vertonen van het corona virus.

De werkgever vraagt of we ons ziek voelen. Moet ik hierop antwoorden?

Dit is gelet op de omstandigheden geen onbegrijpelijke vraag, maar je bent toch niet verplicht deze vraag te beantwoorden.

Er wordt mij gevraagd om langere diensten of extra diensten te draaien. Moet ik komen?

De werkgever kan de werknemer vragen en binnen redelijke grenzen opdragen om overwerk te verrichten. Vanzelfsprekend moet de werkgever de arbeidstijdenwet en -regelgeving daarbij in acht nemen. Er zijn omstandigheden denkbaar dat de werknemer een opdracht tot overwerk mag weigeren, bijvoorbeeld als hij thuis een zorgtaak heeft die op dat moment niet op een andere manier kan worden georganiseerd; iets dat in deze periode beslist niet ondenkbaar is.

Kan mijn werkgever mij opdragen om andere werkzaamheden te verrichten?

De werkgever heeft het recht van instructie. Bovendien staat in de meeste arbeidsovereenkomsten dat van de werknemer wordt verwacht dat hij binnen redelijke grenzen ook andere werkzaamheden dan gebruikelijk dient te verrichten. Gegeven de huidige omstandigheden mag de werkgever van je verwachten dat je ook bereid bent om andere werkzaamheden te verrichten. De opdracht moet wel redelijk blijven.

Wij werken met een urensystematiek. Ik maak nu veel uren mag mijn baas mij straks gewoon weer naar huis sturen?

Dat hangt van de binnen jouw bedrijf geldende regeling af. Bepalend voor het antwoord is de wijze waarop het compenseren van de extra-uren is geregeld. Kan de werkgever die aanwijzen, dan is het antwoord op de vraag in beginsel ja. Heeft de werknemer een stem in het moment en de wijze van opname dan is het antwoord in beginsel nee.

Mijn verlof is ingetrokken. Kan dit zomaar?

Als er sprake is van onvoorziene omstandigheden die ertoe leiden dat de organisatie van jouw werkgever in grote problemen komt als jij de geplande vakantie opneemt, kan de werkgever die intrekken. Je hebt dan wel recht op een compensatie van de kosten.

Ik heb een vakantie geboekt maar we kunnen niet? Mag ik mijn vakantie teruggeven?

Nee, dat recht heb je niet. Vanzelfsprekend kun je wel proberen om hier met je werkgever een afspraak over te maken.

Ik ben COPD patiënt. Ik werk een paar ochtenden per week in een bejaardencentrum in de huishoudelijke dienst. Mijn werkgever roept mij op om te werken. Gelet op mijn longaandoening zijn de gevolgen van een besmetting voor mij zeer ernstig (zo niet dodelijk). Kan ik weigeren aan de oproep van mijn werkgever gevolg te geven.

Vraag:

Als jouw werkgever niet wil aannemen dat werken gegeven de situatie onverantwoord is, kun je contact opnemen met de bedrijfsarts. Deze kan je werkgever dan vertellen dat werken echt niet kan, dan met hem kan bespreken welke preventieve maatregelen er genomen kunnen worden om het risico van besmetting uit te sluiten, of significant te verkleinen. Vindt de bedrijfsarts dat ondanks eventuele preventieve maatregelen van de zijde van de werkgever het risico onverantwoord is, dan kun je werk weigeren zonder dat dit arbeidsrechtelijk gevolgen heeft. Mocht de bedrijfsarts onverhoopt van oordeel zijn dat het wel veilig is om te werken, dan kun jij bij het UWV een second opinion vragen.

Meest gestelde vragen Thuiswerken

We worden naar huis gestuurd zonder dat er een goede regeling ligt voor thuiswerken?

De werkgever moet preventieve maatregelen treffen. De werkgever heeft het recht van instructie. Bovendien staat in de meeste arbeidsovereenkomsten dat van de werknemer wordt verwacht dat hij binnen redelijke grenzen ook andere werkzaamheden en/of op andere locaties en/of op andere tijdstippen dan gebruikelijk zal verrichten. Gegeven de huidige omstandigheden mag hij je naar huis sturen en van je verwachten dat je thuis werkt. Je hebt natuurlijk dan wel een goede werkplek nodig: een goede stoel en tafel en met de juiste verlichting. Ook de thuiswerkplek moet aan de arbo-eisen voldoen. Heb je geen goede werkplek dan moet je in overleg treden met jouw werkgever om te kijken welke aanpassingen mogelijk zijn.

Mijn kinderen zijn thuis maar ik moet eigenlijk werken? Kan ik thuis blijven en krijg ik dan doorbetaald!

Thuiswerken kan niet in alle beroepen en is niet altijd vanzelfsprekend. Als je niet ziek bent en niet naar je werk gaat, heb je in beginsel geen recht op loon. Je kunt in dit geval beter een beroep doen op calamiteiten- en zorgverlof. Op de website van de rijksoverheid is de nodige informatie over deze regelingen terug te vinden.
https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/zorgverlof

Wij moeten naar huis maar er is geen werk. Krijg ik wel doorbetaald?

Ja. Als je naar huis wordt gestuurd omdat er geen werk is, heb je gewoon recht op salaris.

Ik moet thuiswerken heb ik recht op een goed ingerichte werkplek en wie moet dat betalen?

Het Arbeidsomstandighedenbesluit gaat inmiddels uit van het begrip ‘plaatsonafhankelijke arbeid’. Hierbij gaat het om werknemers die in opdracht van de werkgever werken op een andere plek (dat hoeft niet per se thuis te zijn). Als in opdracht van de werkgever thuis wordt gewerkt dan blijft de werkgever verantwoordelijk voor de veiligheid en de arbeidsomstandigheden. Die verantwoordelijkheid strekt zich dus ook tot de werkplek. Hieruit kan dan ook een verplichting voortvloeien om bij te dragen aan de inrichting van die werkplek. Daar zijn ook een aantal fiscale voorzieningen voor. Voor zowel werkgever als werknemer is het dus belangrijk goede afspraken te maken over thuiswerken, zeker als dit voor een langere periode nodig is.

Ik moet opvang regelen voor de kinderen want opa en oma is geen goede keuze meer en ik maak geen gebruik van kinderopvang. Dit brengt mogelijk extra kosten met zich mee. Kan ik mijn werkgever vragen om die te vergoeden?

Nee, dan kan niet. De werkgever is niet gehouden om de kosten van kinderopvang te vergoeden. Dat is nu, in tijden van crisis, niet anders. Op de website van de belastingdienst tref je informatie over de vergoeding van geregistreerde kinderopvang. https://www.belastingdienst.nl/wps/wcm/connect/bldcontentnl/belastingdienst/prive/toeslagen/kinderopvangtoeslag/

Meeste gestelde vragen Noodfonds Overbrugging Werkgelegenheid (NOW) voorheen de Werktijdverkorting (wtv)

Tijdelijke Noodfonds Overbrugging Werkgelegenheid (NOW)?

Deze maatregel vervangt de werktijdverkorting (WTV), die wordt ingetrokken. Werkgevers kunnen met de nieuwe regeling een aanvraag indienen voor een ‘substantiële tegemoetkoming in de loonkosten’, en hiervoor van het UWV een voorschot ontvangen. Zo kunnen werkgevers werknemers met een vast én flexibel contract in dienst houden en doorbetalen. Ook oproepkrachten vallen hieronder. De tegemoetkoming kan in ieder geval voor 3 maanden aangevraagd worden, met de mogelijkheid tot verlenging (evt. onder andere voorwaarden) met nog eens 3 maanden.

Mijn werkgever maakt gebruik van de Noodfonds overbrugging werkgelegenheid (NOW). Mag hij mij zomaar inplannen en moet ik komen werken wanneer mijn baas dat wil?

Als jouw werkgever gebruik maakt van de NOW, blijft je arbeidsovereenkomst in stand. Dat betekent dat als er werk is, je werkgever je ook mag vragen om dat werk te verrichten.

Moet ik gegevens aanleveren om in aanmerking te komen voor tegemoetkoming via de NOW-regeling?

Nee, dit loopt via je werkgever. Je hoeft niets te doen.

We gaan straks minder werken, mijn baas gaat gebruik maken van de nieuwe regeling (NOW)? Krijg ik gewoon mijn loon?

Ja, als je werkgever gebruik maakt van de NOW krijgt je het gebruikelijke loon doorbetaald.

Gaat de NOW ten koste van mijn opgebouwde WW-rechten?

Nee, het gebruik van de NOW gaat niet ten koste van je opgebouwde WW-rechten.

Moet ik gedurende de tegemoetkoming via de NOW-maatregel stoppen met werken?

Dit is (vooralsnog) geen voorwaarde voor de tegemoetkomingsregeling. Je maakt met je werkgever afspraken of (thuis) werken voor de werkgever mogelijk is.

Er is nog heel veel onduidelijk over deze regeling. Wanneer komt er meer informatie?

Er is inderdaad nog veel onduidelijk. Op dit moment is er meer informatie te vinden op https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2020/03/17/coronavirus-kabinet-neemt-pakket-nieuwe-maatregelen-voor-banen-en-economie

Ons corona team

Derk Domela

Derk Domela

06 51 153 571

Peter Lelijveld

Peter Lelijveld

06 53 705 207

Rick de Jong

Rick de Jong

06 51 034 107